درباره کتاب آذر، ماه آخر پاییز

نسخه نخست کتاب شامل هفت داستان بود، اما در چاپ‌های بعدی یکی از داستان‌ها با عنوان «شب دراز» حذف شد. در میان داستان‌های این مجموعه، سه داستان «آذر، ماه آخر پاییز»، «تب عصیان» و «یادگار سپرده» ارتباط محتوایی نزدیکی با یکدیگر دارند و در کنار هم داستانی بلند و چندلایه را شکل می‌دهند.

در این سه روایت، هر شخصیت از زاویه دید خود بخشی از ماجرا را بازگو می‌کند و مخاطب با کنار هم قرار دادن این روایت‌ها، تصویر کامل‌تری از داستان به دست می‌آورد؛ شیوه‌ای که بعدها به یکی از ویژگی‌های شاخص آثار ابراهیم گلستان تبدیل شد.

خلاصه داستان

داستان اصلی با مردی آغاز می‌شود که خبر اعدام دوستش، احمد کاوه، را از رادیو می‌شنود. این خبر او را به مرور خاطرات گذشته می‌برد؛ از آخرین دیدار با احمد، همسرش و فرزند تازه‌متولدشده، هوشنگ.

در داستان تب عصیان، روایت از نگاه یکی از هم‌بندی‌های احمد دنبال می‌شود؛ زندانی‌ای که تلاش می‌کند دیگر زندانیان را برای اعتراض به اعدام احمد همراه کند.

داستان یادگار سپرده نیز سه سال پس از اعدام احمد اتفاق می‌افتد؛ جایی که همسر او با بیماری فرزندشان و مشکلات معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کند و می‌کوشد آخرین یادگار همسرش را حفظ کند.

این روایت‌های به‌هم‌پیوسته، تصویری عمیق از رنج، امید، مقاومت و پیامدهای استبداد بر زندگی انسان‌های عادی ارائه می‌دهند.