تروما چگونه بر واکنشهای ما تأثیر میگذارد؟
خواب کافی و باکیفیت، یکی از مهمترین عوامل رشد جسمی، ذهنی و عاطفی کودکان است. بسیاری از عادتهای نادرست پیش از خواب میتوانند باعث بیخوابی، خواب ناآرام، کابوس، کاهش تمرکز و حتی افت عملکرد تحصیلی شوند. ایجاد یک روتین آرام و منظم پیش از خواب، به کودک کمک میکند راحتتر به خواب برود و استراحتی عمیقتر را تجربه کند.
تماشای تلویزیون، بازی با تبلت یا تلفن همراه و استفاده از سایر وسایل دیجیتال، نور آبی ساطع میکنند که ترشح هورمون ملاتونین را کاهش میدهد. در نتیجه، کودک دیرتر احساس خوابآلودگی میکند و کیفیت خواب او کاهش مییابد. بهتر است حداقل یک ساعت قبل از خواب استفاده از وسایل دیجیتال متوقف شود.
نوشابه، آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهای شیرین میتوانند سطح انرژی کودک را افزایش دهند و خوابیدن را دشوار کنند. علاوه بر این، مصرف زیاد قند پیش از خواب ممکن است باعث بیقراری و بیدار شدنهای مکرر در طول شب شود.
غذاهای چرب، فستفودها و وعدههای حجیم، دستگاه گوارش را در زمان استراحت بدن درگیر میکنند. این موضوع میتواند باعث احساس سنگینی، ناراحتی معده و اختلال در خواب کودک شود. بهتر است شام سبک و حداقل دو ساعت پیش از خواب میل شود.
برخی خوراکیها و نوشیدنیها مانند چای، قهوه، نوشابههای کولا، شکلات و نوشیدنیهای انرژیزا حاوی کافئین هستند. کافئین سیستم عصبی را تحریک میکند و میتواند خواب کودک را به تأخیر بیندازد یا کیفیت آن را کاهش دهد.
مسواک زدن پیش از خواب تنها برای سلامت دندانها نیست؛ بلکه بخشی از روتین شبانه کودک محسوب میشود. رعایت بهداشت دهان و دندان از پوسیدگی دندانها جلوگیری کرده و به شکلگیری عادتهای سالم در کودکان کمک میکند.
بازیهای رقابتی، پرتحرک یا دارای محتوای خشونتآمیز، سیستم عصبی کودک را فعال نگه میدارند و مانع آرام شدن ذهن او میشوند. بهتر است در ساعات پایانی شب، فعالیتهای آرام مانند کتابخوانی، قصهگویی یا نقاشی جایگزین این بازیها شوند.
صحبت درباره مشکلات، سرزنش کردن کودک یا مطرح کردن موضوعات تنشزا پیش از خواب میتواند اضطراب او را افزایش دهد. شبها زمان مناسبی برای ایجاد حس امنیت، محبت و آرامش است، نه پرداختن به مسائل تنشآفرین.
تغییر مداوم ساعت خواب و بیداری، ساعت زیستی بدن کودک را بر هم میزند و باعث میشود به سختی به خواب برود یا صبحها با خستگی از خواب بیدار شود. داشتن ساعت خواب و بیداری منظم، حتی در تعطیلات، کیفیت خواب را بهبود میبخشد.
یک برنامه ثابت و آرام پیش از خواب، به مغز کودک پیام میدهد که زمان استراحت فرا رسیده است. این روتین میتواند شامل موارد زیر باشد:
عادتهای پیش از خواب، نقش مهمی در سلامت جسم و روان کودکان دارند. محدود کردن استفاده از صفحهنمایش، پرهیز از خوراکیهای نامناسب، ایجاد محیطی آرام و حفظ نظم در ساعت خواب، به کودک کمک میکند خواب عمیقتر، آرامتر و باکیفیتتری داشته باشد. خواب مناسب نهتنها باعث افزایش انرژی روزانه میشود، بلکه در رشد، یادگیری، تمرکز و تنظیم هیجانهای کودک نیز نقش بسیار مهمی دارد.